Participatie
De verandering zijn...
Soms vervallen we in oude gewoonten. Laatst nog met Xploratie Coastline, een van de Xploraties van OceansX. Deze Xploratie streeft ernaar om de behoefte aan waterproductie en distributie over een groot geografisch gebied te ondersteunen. We maken gebruik van een netwerk van drijvende waterpontons. Deze produceren 1000m3 drinkwater (of agrarisch water) per dag met een minimale footprint.
Zeker in het Caribisch gebied is zo’n mobiel netwerk interessant. De lokale eilanden hebben een kwetsbare infrastructuur, die voldoet onder reguliere en huidige omstandigheden. Echter, indien een natuurramp (vulkaan, orkaan of overstroming) plaatsvindt, of wanneer men een voedselveiligheid ambitie zou willen waarmaken (met betaalbaar irrigatiewater voor agrarisch ondernemerschap), dan schiet de standaard infrastructuur al snel te kort. Vervolgens ontbreekt het de eilanden aan financiële middelen om zelf de benodigde investeringen te doen. Een overkoepelend netwerk, dat paraat staat voor nood en daarnaast de kwaliteit van leven consequent kan verbeteren, is dan een hele welkome en relevante oplossing.
De hoeveelheid stakeholders bij deze Xploratie is enorm. Het reikt van (inter)nationale hulporganisaties en coördinerende instanties tot de lokale overheden en (toekomstige) agrariërs. Om die allemaal te laten participeren en hun eigen rol te laten definiëren is een tijdrovende exercitie. Het vraagt veel gesprekken en afstemming.
En soms verval je dan in oude gewoonten. In de voorbereiding op afspraken, waar je wellicht maanden op moet wachten, ga je helemaal in op hoe mooi de oplossing wel niet is voor het probleem van de betreffende stakeholder. Zijn wederkerige rol heb je vervolgens ook al in detail uitgewerkt en gevisualiseerd. En wanneer de 45 minuten dan daar zijn dan schaak je jezelf in een pitchsessie die al snel uitmondt in een discussie over de misfits in plaats van de fits. Elke ‘wederkerige’ verwachting die je vervolgens inbrengt slaat dan in als een bom en wordt uitgelegd als taakverzwaring in plaats van taakverlichting. Een kansloze situatie.
'En dan schaak je jezelf in een pitchsessie, die uitmondt in een discussie over de misfits in plaats van de fits'
De oude gewoonte is dat we het in dit soort sessies hebben over de oplossing, wat die waard is en voor wie. Aangezien dat vanuit elk perspectief anders is en, zeker met water, verdeeld is over vele perspectieven, ga je daar nooit uitkomen. Waar wij als OceansX bewust van zijn, is de noodzaak voor een onafhankelijke draaggolf (Xploratie).
In gesprek met Defensie (een humanitaire noodhulp stakeholder in het Caribisch gebied) rondom Xploration Coastline hadden we het dus helemaal niet over de oplossing moeten hebben, maar hadden we moeten delen wat we aan het doen waren, hoe mooi en relevant dat is en hoeveel kansen we zien, om vervolgens een hele oprechte hulpvraag formuleren. De discussie gaat dan over afstemming wat voor de stakeholder mogelijk is om (in deze fase) bij te dragen en waar daarbij zijn grens ligt.
Participatie ontstaat niet door te komen met een oplossing van een gesuggereerd probleem. Participatie ontstaat door het aanbieden van een inspirerend concept of missie en het gezamenlijk formuleren van een passende hulpvraag. Met OceansX blijven we oude gewoonten doorbreken en nieuwe Xploreren.
Meer columns van Berend van de Kraats
Berend van de Kraats is oud-onderzeebootcommandant en nu sociaal ondernemer. Met OceansX werkt hij nu aan een nieuwe manier van organiseren waarbij het menselijk potentieel optimaal benut wordt om te werken aan wat ons dierbaar is.
