Organiseren van vertrouwen
De verandering zijn...
In april heb ik de sessies van het Maritiem Masterplan en Dutch Naval Design bijgewoond. Op beide evenementen was samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven (en bedrijfsleven onderling) het doel. NL-sector ambities en defensie-uitdagingen, inclusief een zak met potentieel geld, werden gepresenteerd als de aanjagers. Go, go, go, zou je zeggen…
Alsnog hing er een sfeer waarin iedereen op zoek was naar zekerheid. Aan de ene kant de probleemeigenaar, met behoefte aan zekerheid dat het geld goed besteed zou gaan worden. Aan de andere kant de leverancier, met zijn behoefte aan zekerheid dat het geld uiteindelijk bij hem/haar terecht zou komen in ruil voor (nog te definiëren) diensten/producten. Deze zoektocht naar zekerheid zorgt voor een aftastende houding en onnodige vertraging in het proces. Wellicht fundamenteler, deze grondhouding maakt langdurig exploratief samenwerken vanuit vertrouwen onbereikbaar.
Ergens deed het me denken aan Jonge Officieren van de Wacht (JO’s) die heel graag zelfstandig wilden varen. Als commandant probeerde ik ze vertrouwen te geven door te communiceren over mijn limieten. Waarom die lagen waar ze lagen. Dat was reflectief en kwetsbaar. Het ging over mijn slaap, mijn hoofdrekenkracht, mijn karakter, mijn voorkeuren, etc. Waar het mij om ging, is dat de JO kon aantonen weet te hebben wanneer hij op mijn limiet zat. Dat vertrouwen moest ik krijgen. Vervolgens zat er niets anders op dan te gaan ‘doen’. Juist de situaties op die limieten opzoeken. Immers, op klaarlichte dag en op open zee, zonder schip in de buurt, is het gemakkelijk om ‘te vertrouwen’, maar daar koop je niets voor. Toch moest het óók veilig. Hoe dan? De JO en ik hadden hulp nodig! Een persoon die het vertrouwen in elkaar kon organiseren. Die voor een overbrugging kon zorgen. Een begrip dat we aan boord kennen als het ‘begeleiden van blinde mannen’.
'Zonder aandacht voor het sociale proces, om vanuit vertrouwen tot samenwerking te komen, wordt de haven niet verlaten om te kunnen ontdekken’
De roze olifant die in beide maritieme sessies onbenoemd bleef, is wie daadwerkelijk de samenwerking vanuit vertrouwen activeert, versneld inregelt en consequent bijstuurt. Enerzijds om processen simultaan op te pakken en daarmee te versnellen. Anderzijds om ook de garantie te hebben dat in jaar vier van een complex project, als de wind wat anders waait dan verwacht, de missiegerichte samenwerking standhoudt.
Zonder aandacht voor het sociale proces, om vanuit vertrouwen tot samenwerking te komen, wordt de haven niet verlaten om te kunnen ontdekken. Daarmee blijft potentieel onbenut. Om dit risico af te dekken en te versnellen is een trusted third party nodig. Een trusted third party die de brug vormt tussen ieders (kwetsbare) limieten en een veilige omgeving faciliteert om deze te benaderen. Een onafhankelijke entiteit die op pad gestuurd kan worden met een gezamenlijk uit te voeren missie. Een entiteit die de rol krijgt om de kompassen van de participerende partijen op koers te houden en missie-overkoepelende processen optimaal faciliteert, hergebruikt en verbetert. Dit is een serieuze taak. Een taak waar we bij de Koninklijke Marine een commandant verantwoordelijk voor zouden maken. Een taak die onderbelicht is voor maatschappelijke (ontkokerde) publiek-private samenwerking. Waarom?
Meer columns van Berend van de Kraats
Berend van de Kraats is oud-onderzeebootcommandant en nu sociaal ondernemer. Met OceansX werkt hij nu aan een nieuwe manier van organiseren waarbij het menselijk potentieel optimaal benut wordt om te werken aan wat ons dierbaar is.
