dr. A.J. van der Peet 18 maart 2026

Navy Force Planning and Design, 1933-2019 (2025)

Recensie

Foto: The U.S. Navy Nimitz-class aircraft carrier USS Ronald Reagan (CVN 76) leads a formation of 17 other ships during Talisman Sabre 2019 (Petty Officer 3rd Class Jason Ta)

Navy Force Planning and Design, 1933–2019, is een waardevolle en tijdige bijdrage aan de historische analyses inzake marinebeleid van in dit geval de U.S. Navy. Als onderdeel van de serie Contributions to Naval History van het Naval History and Heritage Command (NH&HC), onderzoekt deze studie hoe vooral opeenvolgende Chiefs of Naval Operations (CNO's) vooral na de Tweede Wereldoorlog de voortdurende uitdaging aangingen de toekomstige Amerikaanse vloot vorm te geven.

De focus van het vijf hoofdstukken tellende boek ligt op de integratie van langetermijnstrategie, programmering en budgettering wat betreft het ontwerp van de Amerikaanse zeestrijdkrachten. In plaats van de structuur van de U.S. Navy te beschouwen als een product voortgekomen uit zuiver strategische, welhaast academische overwegingen en louter (wapen)technologische innovatie, benadrukken de betrokken auteurs de institutionele en politieke realiteit uit het recente verleden, die steeds de vormgeving en totstandkoming van de Amerikaanse vloot bepaalden. De NH&HC-studie onderstreept dat Force Design van een vloot bepaald geen lineaire of puur technische exercitie inhoudt. Het is een steeds onder druk te verwezenlijken, stapsgewijs herhalend proces, dat veelal plaatsvindt te midden van financiële beperkingen, concurrentie tussen de verschillende krijgsmachtdelen, wisselende regeringen, parlementair toezicht en veranderende internationale dreigingsanalyses.

Deze uitgave beschrijft en analyseert de keerpunten in de planning van de U.S. Navy – van de eerste uitbreiding kort vóór WOII en vooral tijdens de oorlogsjaren, de maritieme strategieën tijdens de Koude Oorlog tot de inkrimping na de Val van de Berlijnse Muur, alsook de recente nadruk (nabije) peer opponents als de Chinese marine te kunnen weerstaan. Door tegen het licht te houden hoe individuele visionaire Chiefs of Naval Operations (CNO’s) als Arleigh Burke (1950s), Elmo Zumwalt (1970s) en James Watkins (1980s) door de decennia heen een evenwicht vonden tussen strategische visie, budgettaire beperkingen en bureaucratische weerstand, tonen Perinovic en zijn auteurscollectief vooral hoezeer force planning van de vloot zowel om politiek inzicht als bovenal het kunnen doorgronden van ideeënvorming vraagt. De lezer herkent hierbij door de hoofdstukken heen terugkerende thema's: de spanning tussen readiness van de eenheden en noodzakelijke modernisering, de uitdaging samenhangende vlootontwerpen ook op lange termijn overeind te houden ondanks regeringen van uiteenlopende snit, alsook de uitdaging dringende behoeften van operationele commandanten af te stemmen op innovatie op de langere termijn.

De ontwikkeling van zeestrijdkrachten wordt gezien als een voortdurend innovatieproces.

De grote waarde van deze onder meer door de U.S. Navy Strategy and Concepts Branch ondersteunde studie, is de wijze waarop de ontwikkeling van zeestrijdkrachten gezien wordt als een voortdurend innovatieproces. De betrokken auteurs omschrijven vlootontwikkeling dan ook niet toevallig als een ‘infinite game’ – een spel dat veel onderzoek, simulaties, technologische ‘prototyping’ en een voortdurende dialoog tussen ontwerpers, ontwikkelaars en operators vereist. Het boek roept daarbij huidige stafofficieren en beleidsmakers op te waken voor een scheiding tussen hen die doende zijn met operaties en degenen die belast zijn met de vormgeving van toekomstige capaciteiten. Diverse historische gevalstudies in Navy Force Planning and Design tonen daarbij dan ook herhaaldelijk dat – verrassing – indien de zogeheten terugkoppelingslus (feedback loops) tussen operationele eenheden/commandanten medewerkers en budgethouders der (zee)strijdkrachten verzwakken, de ontwikkeling van de vloot hieronder lijdt.

Een tekortkoming van dit boek is mogelijk de methodiek bij de analyse, te weten deze centreren rondom diverse CNO’s en institutionele processen. De rol van relevante industrieën alsook innovatieve koplopers inzake Force Design blijft hiermee wat onderbelicht. Ook zoekt de lezer vergeefs naar diepgaande vergelijkende analyse met de force planning and design van de overige Amerikaanse strijdkrachten. Niettemin zijn dit bescheiden kritiekpunten op een verder uitstekende en toegankelijk geschreven studie.

Voor (staf)officieren maar ook beleidsambtenaren en academici, die zich verdiepen in de ontwikkeling van strijdkrachten, bijkomende vereisten op politiek-financieel en materieelgebied en/of in het verlengde hiervan operationele planning, biedt het werk van Perinovic en de zijnen dan ook veel praktische historische casuïstiek voor hedendaagse problematiek bij navale force planning and design.