De Marine van Nu
Nieuwe tentoonstelling in het Marinemuseum
Vertel het militaire verhaal van Nederland in het verleden, het heden en de toekomst. Die opdracht kreeg de Stichting Koninklijke Defensiemusea (SKD) in 2014 mee van het Ministerie van Defensie. Het Marinemuseum, dat nu ruim een decennium deel uitmaakt van de SKD, heeft geruime tijd niet aan die opdracht kunnen voldoen. De reorganisatie van 2014 was de aanleiding dat mogelijke investeringen vóór die tijd in de koelkast werden geplaatst. Toen het museum was ondergebracht in de nieuwe stichting, zetten discussies over een compleet te vernieuwen Marinemuseum de rem op uitbreiding of modernisering van de vaste presentatie. En zo kwam het dat de geschiedenis van de marine in het Marinemuseum van 2023 eindigde in 2001.
‘Stilstand is achteruitgang’ is een bekende slogan die ook voor de museumwereld geldt. De relevantie van een museum dat zich niet ontwikkelt, wordt met de dag kleiner. Aldus werd in 2023 de knoop doorgehakt: het Marinemuseum zou een deel van de bestaande presentatie inleveren om plaats te maken voor de tentoonstelling ‘Marine van Nu’. Hiermee zou het museum een nieuwe impuls krijgen én weer voldoen aan de opdracht van het ministerie.
Het besluit om een tentoonstelling over het hier en nu te maken pakte qua timing uiterst goed uit. Wanneer bezoekers aan suppoosten de vraag stellen ‘Denkt u dat het weer oorlog wordt?’, wanneer minister Brekelmans de huidige omstandigheden typeert als ‘geen oorlog, geen vrede’ en admiraal Tas aangeeft dat de marine zich weer concentreert op ‘Hoofdtaak nummer 1’, dan sluit een expositie over de moderne marine perfect aan bij de actualiteit.
‘Het besluit om een tentoonstelling over het hier en nu te maken pakte qua timing uiterst goed uit’
De dreigende geopolitieke situatie is niet een thema dat expliciet veel aandacht krijgt in de tentoonstelling. Ja, het wordt genoemd, maar het is aan de bezoeker zelf of de nadruk van die beklemmende boodschap aanwezig is bij de beleving of niet. De centrale hoofdpersoon is de moderne marinemens. Hoe komt hij bij de marine? Welke taken heeft hij en welke middelen heeft hij om die taken uit te voeren? Wie houdt zich bezig met het ontwikkelen en onderhouden van de middelen? Hoe bereidt de marinemens zich voor op een eventuele operationele inzet? En is de moderne marinemens in staat om met de huidige middelen die taak te volbrengen? Het museum laat het antwoord in het midden, het is aan de bezoeker zelf om zich daar een beeld van te vormen.
Die beeldvorming wordt op de eerste plaats beïnvloedt met audiovisuele middelen. Zo is er een indrukwekkende introductiefilm, met daarin aandacht voor de geopolitieke uitdagingen van de moderne marine. Subthema’s als ‘Voorbereiding’, ‘Opwerken’ en ‘Inzet’, komen voorbij op indringende teksten die, vergezeld van relevant en vooral indrukwekkend beeldmateriaal, scrollen over grote beeldschermen.
De bezoeker kan de diepte in bij de opvallende objecten die een prominente plek innemen in de tentoonstelling. Hier staan audiovisuele presentaties van mensen die vertellen hoe ze met de betreffende objecten werken. Bij de Goalkeeper vertelt een technicus van de Directie Materiële Instandhouding hoe hij dit befaamde stukje Nederlandse techniek onderhoud geeft, bij de Mk.48 torpedo legt een wapentechnicus uit hoe dat wapen werkt, en bij het sleeptankmodel van het patrouillevaartuig Zr.Ms. Holland vertelt een medewerkster van het MARIN hoe haar bedrijf de ontwerpen van nieuwe marineschepen test.
Voor het eerst besteed het Marinemuseum ook uitgebreid aandacht aan onderdelen van de marine die voorheen vooral in andere musea voor het voetlicht kwamen. Zo komt de Marine Luchtvaartdienst aan bod middels een Westland Lynx helikopter (toegegeven: niet van ‘Nu’, maar een NH-90 paste alleen in modelvorm naar binnen) en wordt de overgangsfase ‘Force Design’ van het Korps Mariniers gepresenteerd aan de hand van de uitrusting van een sniper team en een Arctic team.
De tentoonstelling wordt ieder jaar aangepast aan de actualiteit, hetgeen het museum voor bijzondere uitdagingen stelt. Zo werd onlangs bekend dat de marine de beschikking krijgt over Tomahawk kruisraketten. De verwerving van deze ‘lange arm’ betekent een heel nieuw strategisch perspectief voor de vloot. Tegelijkertijd vormt de kruisraket nog een hiaat in de collectie. Dus als iemand nog een dummy Tomahawk kwijt wil, dan horen we het graag.
Zie voor meer informatie: www.marinemuseum.nl
